Assertiviteit; kun je dat leren? Enerzijds is dit nog maar de vraag en dat gaat zeker niet zonder slag of stoot, maar aangezien dat niet is wat maakt dat je dit artikel verder zult lezen, hou ik het er op dat dit eigenlijk best simpel is. Bovendien geef ik je hierbij geen 14-delig stappenplan maar leer ik je om je assertiever op te kunnen stellen in slechts twee stappen. Hoe overzichtelijk wil je het hebben...?

assertiviteit vergroten in 2 stappen

Iedereen die ik tegenkom in mijn werk als trainer en coach wil graag assertief zijn. Als ik hen vraag wat voor hen dan assertiviteit betekent en zeker als ik vraag wat voor hen de definitie ervan is, dan vindt men het over het algemeen lastig om hier antwoord op te geven. Mijn eigen definitie van assertiviteit is; ‘Jezelf vrij voelen om dat te doen en laten wat jij wil’.

Het woord ‘vrijheid’ in mijn definitie van assertiviteit betekent voor mij dat je zelf kunt kiezen voor jouw gedrag en dus niet vastzitten in patronen die maken dat je je continu laat ondersneeuwen of juist de ander steeds ondersneeuwt. Want ook dat laatste is geen assertiviteit. Ik noem dat eerder agressiviteit en dit gedrag komt ook niet voort vanuit echte vrijheid. Bij deze groep mensen voeg ik aan bovenstaande definitie dan ook toe ‘hierbij rekening houdend met de ander’.

Wat zijn dan die twee stappen om te komen tot die balans in assertiviteit, hoe kom je tot die vrijheid?

Stap 1 is een stap die best eenvoudig is. Er zijn slechts 2 ‘soorten’ mensen. En jij bepaalt in deze stap wat voor ‘soort’ mens jij bent. Wat ik hierbij bedoel is gaat over de energie die je bij je draagt. Dit klinkt misschien nog zweverig, maar dat valt best wel mee. Het gaat namelijk of je iemand bent die zichzelf steeds vragen stelt. Voorbeelden hiervan zijn: ‘Doe ik het wel goed?’, ‘Vinden ze me straks nog wel aardig?’, ‘Heeft het wel zin dat ik dit probeer?’ et cetera. Of ben je iemand die jezelf juist vooral opdrachten geeft, zoals: ‘Doorgaan!’ , ‘Geef niet op’, ‘Jij moet het doen’, ‘Regel het goed voor jezelf’ et cetera. Ongeveer de helft van de mensen zit voornamelijk in de ‘vragende energie’ en de andere helft zit voornamelijk in de ‘stellende energie’.

Als je eerlijk naar jezelf kijkt zal dit snel helder voor je zijn. Vooral als je kijkt naar wat er doorgaans gebeurt in situaties waarin jij niet de assertiviteit laat zien die je achteraf zou willen laten zien. De vragende energie zal je vooral weerhouden om zaken te doen of zeggen of het moment dat assertiviteit gewenst is. De stellende energie zal er voor zorgen dat je je boodschap juist te groot bent en in agressiviteit terecht komt.

En hierna komt meteen al stap 2. In deze stap maak je voor jezelf een ‘klein repertoire aan boodschappen’ die de vragende of stellende energie als het ware compenseren. Hierbij gaat het om dingen die je eigenlijk wel weet maar waar je jezelf actief aan zult moeten herinneren.

Degenen die zichzelf vooral vragen stellen, maken hierbij nog wel eens de fout om dan nieuwe vragen te bedenken terwijl dat hen niet in een andere energie zal brengen. Nee als jij jezelf al vragen stelt, gaat nog meer vragen je niet op andere gedachten brengen. Zijn het vragen die je aan jezelf stelt die je tegenhouden om assertief te zijn, ga je op zoek naar statements. Duw je jezelf te ver vooruit in jouw assertiviteit, dan ga je op zoek naar (gesloten) vragen. Deze vragen zullen er voor zorgen dat je gaat nadenken voordat (te groot) gaat reageren.

Blijven herhalen

Als je eenmaal jouw repertoire gemaakt hebt, begint het echte werk pas. Misschien zijn dit wel de stappen 3, 4 tot en met 100. Je zit immers per dag in 100 verschillende situaties waarin het wenselijk is om de juiste mate van assertiviteit in te zetten. Vanaf nu is het dus een kwestie om jouw statements of vragen als een soort mantra voor jezelf te blijven herhalen. 100 Keer per dag. Als je jezelf er aan blijft herinneren, kunnen er uiteindelijk drie mogelijke situaties ontstaan:

  1. je zet jouw vragen of statements in en ze werken, want ze laten jou de juiste mate van assertiviteit vertonen. Als dit gebeurt, beloon jezelf met een borrel of een groentesnack.
  2. je zet jouw vragen of statements in en ze werken nog niet helemaal. Scherp ze dan aan en ga door met er mee te werken totdat ze wel werken.
  3. je zet ze niet in. Als dit gebeurt, dan kies je er dus bewust voor om NIET de juiste mate van assertiviteit te laten zien. Is dit wat je echt wilt…?

Dit artikel begon hoopvol met slechts 2 stappen om te komen tot de juiste mate van assertiviteit. En nu blijkt dat je jezelf zult blijven moeten herinneren om assertief te blijven. Is dat helemaal eerlijk? Nee waarschijnlijk niet. Maar goed, het is nu eenmaal niet automatisch eerlijk. En met de juiste mate van assertiviteit ga je hier waarschijnlijk beweging in brengen. Misschien heb je mazzel en wordt voor jou het inzetten van je vragen of statements een automatisme. Misschien heb je ‘levenslang’ en zul je jezelf ervan bewust moeten blijven. Maar goed elke keer dat je daardoor de juiste mate van assertiviteit laat zien wordt de wereld eerlijker en maak jij winst.

Veel succes en vooral ook plezier!!

Gert van Grunsven | Trainer & Coach

gert van grunsven | trainer & coachGert van Grunsven werkte onder andere als leidinggevende en als personeelsmanager. Sinds 2000 is hij fulltime trainer en coach. Hij verzorgt allerlei trainingen gespreksvaardigheden: feedback, beoordelings- en functioneringsgesprekken, adviesgesprekken, verzuimgesprekken et cetera. Daarnaast is hij actief op het gebied van timemanagement, leidinggeven en persoonlijke effectiviteit. Ook coacht hij mensen op individuele basis en adviseert hij organisaties, bijvoorbeeld bij de inrichting van hun beoordelingssysteem.

“Ik heb liever dat je uit een training één of twee dingen uitkiest waarmee je echt aan de slag gaat, dan veertig dingen die je meteen weer vergeet.”

HeartMath

HeartMath

februari 2021

Ieder jaar als ik de cijfers hoor van hoeveel mensen in Nederland tijdelijk of zelfs permanent arbeidsongeschikt raken door stress gerelateerde ziekten schrik ik opnieuw. En natuurlijk heb jij net...

De juiste mate van assertiviteit in slechts 2 eenvoudige stappen

De juiste mate van assertiviteit in slechts 2 eenvoudige stappen

juni 2019

Assertiviteit; kun je dat leren? Enerzijds is dit nog maar de vraag en dat gaat zeker niet zonder slag of stoot, maar aangezien dat niet is wat maakt dat je dit artikel verder zult lezen, hou ik het er...

Het stille conflict

Het stille conflict

juni 2017

Als ik in trainingen aan deelnemers vraag wat voor hen de definitie van een conflict is, krijg ik regelmatig beelden terug die Syrië bijna tot een aangename vakantie bestemming maken. Conflicten...

Hoe maak je concreet waar jij voor staat?

Hoe maak je concreet waar jij voor staat?

juni 2017

BEKIJK DE VIDEO VIA TED.com Met inmiddels zo’n 30 miljoen views is de TEDtalk van Simon Sinek; ‘how great leaders inspire to action’ een van de meest populaire streams op het internet. Als je deze...

Hoe je in 5 stappen vaststelt wat jouw persoonlijke waarden zijn

Hoe je in 5 stappen vaststelt wat jouw persoonlijke waarden zijn

oktober 2016

Het politieke debat over normen en waarden leek na het aftreden van J.P. Balkenende wat naar de achtergrond te zijn geraakt; onder andere door treitervloggers, de verruwing van onze maatschappij en...

Presenteren TEGEN mijn publiek...

Presenteren TEGEN mijn publiek...

september 2016

Wanneer is het toch gebeurd dat ‘zenden’ een synoniem is geworden voor presentaties. Ik kom het té vaak tegen dat het doel van een presentatie lijkt om zo veel mogelijk informatie te droppen in zo’n kort...

Krachtig communiceren: 4 tips waardoor jij gehoord wordt!

Krachtig communiceren: 4 tips waardoor jij gehoord wordt!

september 2016

Toen ik vorige maand een Engelse taaltraining volgde, werd me nog eens duidelijk hoe direct wij Nederlanders in onze communicatie zijn. Engelsen hebben een heel beleefde manier van (zakelijk)...

Iedereen is onzeker!

Iedereen is onzeker!

september 2016

Als er iets is dat ons als mensen bindt, dan is het wel onzekerheid. Misschien voel jij je vaak onzeker en heb je bewondering voor mensen die zich als een haantje gedragen en altijd een stevig...

Feedback geven: de kunst van het verleiden

Feedback geven: de kunst van het verleiden

september 2016

Het geven van feedback blijft voor veel mensen lastig.. Als ik in een groep vraag: “Steek je hand op als je feedback wil ontvangen”, gaan aarzelend de handen omhoog. We realiseren ons wel dat we...

Effectief samen aan tafel

Effectief samen aan tafel

september 2016

Als trainer kijk ik regelmatig naar gespreksoefeningen. In elk gesprek gaan er dingen goed, maar zijn er ook verbeteringen mogelijk. Leerzaam voor de deelnemers en voor mezelf. Vaak zijn gesprekken...

Intent of the day

Intent of the day

september 2016

Met zijn boek Verdraaide Organisaties is Wouter Hart momenteel erg succesvol. Terecht, in mijn ogen. Zelf werd ik bijvoorbeeld vorige week geconfronteerd met een verzekeraar waar ik door een fusie...

Emoties horen niet thuis in gesprekken...!?

Emoties horen niet thuis in gesprekken...!?

september 2016

Wat is dat toch met het beeld van velen dat emoties niet thuis horen in gesprekken. Vaak hoor ik dat mensen hier ook de koppeling van ‘niet professioneel’ aan maken. Als je gesprekspartner je...